Xây nhà vào mùa mưa không phải lúc nào cũng là điều bất lợi. Nếu được tổ chức thi công hợp lý, nhiều hạng mục vẫn có thể triển khai bình thường. Tuy nhiên, riêng với công tác tô tường – trát tường, độ ẩm cao, mưa kéo dài và thời gian khô chậm có thể khiến chất lượng bề mặt bị ảnh hưởng rõ rệt.

Một bức tường sau khi tô nhìn bằng mắt thường có thể rất phẳng và đẹp. Nhưng nếu quá trình thi công trước đó không đúng kỹ thuật, chỉ sau vài tháng sử dụng có thể xuất hiện hàng loạt vấn đề như nứt chân chim, bong lớp vữa, tường bị ẩm, sơn phồng rộp hoặc xuất hiện các mảng loang màu.

Dưới đây là những sai lầm thường gặp nhất khi tô tường vào mùa mưa mà gia chủ cần đặc biệt lưu ý.

1. Tô tường khi bề mặt đang quá ướt

Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất khi thi công vào mùa mưa.

Tường xây cần có độ ẩm phù hợp trước khi tô. Tuy nhiên, ẩm vừa đủ hoàn toàn khác với tường đang bị ngấm nước hoặc đọng nước sau mưa.

Khi bề mặt tường quá ướt, lớp vữa tô khó bám chắc vào nền tường. Nước dư thừa có thể làm thay đổi tỷ lệ nước trong vữa, khiến vữa lâu đông kết và giảm khả năng liên kết.

Sau khi hoàn thiện, những khu vực này dễ xảy ra:

• Lớp vữa bị bộp.
• Bong tróc từng mảng.
• Xuất hiện vết nứt.
• Bề mặt lâu khô.
• Sơn hoàn thiện dễ bị phồng hoặc loang màu.

Nếu tường vừa bị mưa tạt trực tiếp, không nên vội vàng tô ngay. Cần kiểm tra thực tế và để bề mặt thoát bớt lượng nước dư thừa trước khi tiếp tục thi công.

2. Không che chắn khu vực vừa tô

Vữa tô cần thời gian để hình thành cường độ và ổn định trên bề mặt tường.

Một sai lầm khá thường gặp là vừa tô xong nhưng không che chắn, để mưa tạt trực tiếp vào tường.

Mưa lớn có thể rửa trôi lớp xi măng trên bề mặt khi vữa chưa đủ cứng. Với những khu vực tiếp xúc trực tiếp với thời tiết như mặt tiền, ban công, sân thượng hoặc tường ngoài, nguy cơ này càng cao.

Hậu quả có thể không xuất hiện ngay nhưng sau đó dễ thấy:

• Bề mặt tường bị rỗ.
• Vữa không đồng đều.
• Xuất hiện vết chảy.
• Cường độ bề mặt giảm.
• Lớp hoàn thiện sau này khó đẹp.

Vì vậy, đối với công trình đang thi công trong mùa mưa, việc bố trí bạt che và phương án ngăn mưa tạt cần được thực hiện ngay từ đầu.

3. Pha vữa quá nhiều nước vì nghĩ sẽ dễ tô hơn

Vữa càng lỏng thì thao tác tô có thể cảm giác dễ dàng hơn. Tuy nhiên, đây không phải là cách làm đúng.

Nếu lượng nước vượt quá mức cần thiết, sau khi nước bay hơi sẽ để lại nhiều lỗ rỗng bên trong lớp vữa. Điều này có thể làm giảm độ đặc chắc và tăng nguy cơ co ngót.

Trong mùa mưa, độ ẩm không khí vốn đã cao. Nếu tiếp tục sử dụng vữa quá nhiều nước, thời gian khô sẽ càng kéo dài.

Một lớp vữa có tỷ lệ nước không phù hợp có thể dẫn đến:

• Co ngót mạnh.
• Nứt chân chim.
• Bề mặt yếu.
• Dễ bở.
• Giảm độ bám dính với tường.

Vì vậy, tỷ lệ xi măng, cát và nước cần được kiểm soát theo yêu cầu kỹ thuật thay vì điều chỉnh tùy tiện theo cảm giác của người thi công.

4. Dùng cát tô có quá nhiều tạp chất

Chất lượng lớp tô không chỉ phụ thuộc vào xi măng mà còn phụ thuộc rất lớn vào cát.

Cát sử dụng cho công tác tô cần được kiểm soát kích thước hạt và hạn chế tạp chất. Nếu cát chứa quá nhiều bùn, đất hoặc tạp chất hữu cơ, khả năng liên kết của vữa có thể bị ảnh hưởng.

Trong mùa mưa, cát tập kết ngoài công trường còn rất dễ bị:

• Nước mưa cuốn thêm bùn đất vào.
• Bị ngập nước.
• Lẫn rác và vật liệu khác.
• Thay đổi độ ẩm liên tục.

Nếu không kiểm soát trước khi trộn, chất lượng từng mẻ vữa sẽ không đồng đều.

Một công trình làm kỹ cần có khu vực tập kết vật liệu hợp lý và thực hiện sàng cát khi cần thiết trước khi đưa vào sử dụng.

5. Không xử lý bề mặt tường trước khi tô

Nhiều người cho rằng chỉ cần xây tường xong là có thể tô ngay.

Thực tế, trước khi tô cần kiểm tra và xử lý bề mặt tường.

Các vị trí có:

• Bụi bẩn.
• Vữa thừa.
• Dầu mỡ.
• Bề mặt bê tông quá nhẵn.
• Các khe hở.
• Vị trí tiếp giáp giữa bê tông và tường gạch.

đều cần được xử lý phù hợp.

Đặc biệt, tại vị trí cột bê tông tiếp giáp với tường gạch, hai loại vật liệu có đặc tính co ngót và biến dạng khác nhau. Nếu xử lý không đúng, đây là khu vực rất dễ xuất hiện vết nứt sau khi công trình đưa vào sử dụng.

Tùy thiết kế và biện pháp thi công, nhà thầu có thể sử dụng giải pháp tăng liên kết hoặc gia cường tại các vị trí cần thiết trước khi tô.

6. Tô quá dày trong một lần

Khi tường bị lệch hoặc bề mặt không đều, một số đội thi công có xu hướng dùng lớp vữa thật dày để chỉnh lại mặt phẳng.

Đây là một lỗi cần hạn chế.

Lớp vữa càng dày thì ứng suất co ngót càng lớn. Nếu tô một lớp quá dày, đặc biệt khi nền tường không được xử lý tốt, nguy cơ:

nứt – bộp – bong lớp tô

sẽ tăng lên đáng kể.

Nếu độ sai lệch của bề mặt lớn, cần có biện pháp xử lý phù hợp thay vì cố gắng giải quyết toàn bộ bằng một lớp vữa tô thật dày.

Kiểm tra độ phẳng của tường ngay từ giai đoạn xây sẽ giúp hạn chế rất nhiều vấn đề ở công đoạn hoàn thiện sau này.

7. Tường chưa đủ ổn định đã vội tô

Tiến độ công trình luôn quan trọng, nhưng không phải công đoạn nào cũng nên đẩy nhanh bằng mọi giá.

Sau khi xây, kết cấu tường cần có thời gian nhất định để ổn định trước khi thực hiện các công tác tiếp theo phù hợp với quy trình thi công của công trình.

Nếu vừa xây xong đã triển khai hàng loạt công đoạn nối tiếp quá nhanh, cộng thêm điều kiện thời tiết ẩm ướt, khả năng xuất hiện các vết nứt do biến dạng hoặc co ngót có thể tăng.

Thi công nhanh chưa chắc là thi công tốt.

Điều quan trọng là tiến độ phải được xây dựng phù hợp với từng hạng mục và điều kiện thực tế tại công trường.

8. Không kiểm tra hệ thống điện nước âm trước khi tô

Đây là một lỗi có thể gây hậu quả lớn hơn rất nhiều so với việc phải tô lại một bức tường.

Trước khi tô, phần lớn:

• Ống điện âm.
• Hộp điện.
• Đường cấp nước.
• Đường thoát nước.
• Một số đường ống kỹ thuật.

đã được bố trí bên trong tường.

Nếu chưa kiểm tra kỹ mà đã tô kín, đến khi phát hiện sai vị trí hoặc rò rỉ thì phải đục lớp tường vừa hoàn thiện để sửa chữa.

Việc đục vá lại không chỉ mất thời gian mà còn tạo ra các vị trí tiếp giáp mới, có nguy cơ xuất hiện vết nứt trong tương lai.

Vì vậy, một nguyên tắc rất quan trọng trong xây dựng là:

Hạng mục nào sắp bị che khuất thì càng phải kiểm tra kỹ trước khi che.

9. Tô tường ngoài nhưng không xử lý chống thấm phù hợp

Tường ngoài là khu vực chịu tác động trực tiếp của:

• Mưa.
• Nắng.
• Chênh lệch nhiệt độ.
• Độ ẩm.
• Gió.

Đặc biệt tại những hướng thường xuyên bị mưa tạt, chỉ một vết nứt nhỏ cũng có thể trở thành đường dẫn nước vào bên trong.

Một sai lầm phổ biến là cho rằng:

“Tường đã tô xi măng thì chắc chắn không thấm.”

Thực tế không hoàn toàn như vậy.

Lớp tô giúp bảo vệ bề mặt nhưng hệ thống chống thấm cần được xem xét đồng bộ từ:

tường xây → lớp tô → xử lý khe nứt → lớp chống thấm phù hợp → lớp sơn bảo vệ.

Nếu chỉ tập trung vào lớp sơn bên ngoài mà bỏ qua chất lượng lớp nền thì tình trạng thấm vẫn có thể xuất hiện.

10. Không tạo độ dốc tại các vị trí cần thoát nước

Sai lầm này thường gặp ở:

• Bậu cửa sổ.
• Gờ tường.
• Ban công.
• Sân thượng.
• Mái che.
• Các chi tiết trang trí ngoài trời.

Nếu bề mặt được tô hoàn toàn phẳng hoặc thậm chí dốc ngược vào phía trong, nước mưa có thể đọng lại tại vị trí đó.

Nước tồn tại lâu ngày sẽ tìm đến những khe nhỏ nhất và gây thấm.

Đặc biệt tại khu vực cửa sổ, nếu bậu cửa không có độ dốc thoát nước phù hợp, nước mưa rất dễ chảy ngược về chân khung cửa.

Do đó, công tác tô không đơn thuần chỉ là làm cho bức tường đẹp. Người thi công còn phải hiểu hướng thoát nước của từng chi tiết kiến trúc.

11. Không dưỡng hộ sau khi tô vì nghĩ trời mưa đã đủ ẩm

Đây là một quan niệm rất dễ gây nhầm lẫn.

Mùa mưa có độ ẩm cao không có nghĩa là có thể bỏ qua hoàn toàn việc kiểm soát quá trình bảo dưỡng lớp vữa.

Ngược lại, sự thay đổi liên tục giữa:

mưa – nắng – gió – độ ẩm cao

có thể khiến điều kiện bề mặt thay đổi rất nhanh.

Công tác bảo dưỡng cần được thực hiện phù hợp với loại vật liệu, điều kiện môi trường và yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Đặc biệt cần tránh tình trạng lớp tô mới bị mưa lớn rửa trực tiếp hoặc sau đó bị nắng gắt tác động đột ngột.

12. Thấy trời vừa tạnh là tranh thủ tô ngay

Trong mùa mưa, tiến độ thường bị gián đoạn nên tâm lý phổ biến là:

“Tạnh mưa rồi, tranh thủ làm ngay.”

Tuy nhiên, điều cần kiểm tra không phải chỉ là trời có đang mưa hay không, mà còn là tình trạng thực tế của bề mặt thi công.

Ví dụ, trời đã tạnh nhưng:

• Tường vẫn đang chứa lượng nước lớn.
• Chân tường còn đọng nước.
• Cát đang quá ướt.
• Khu vực thi công chưa được che chắn.
• Dự báo thời tiết có khả năng xuất hiện mưa lớn tiếp tục.

Nếu vẫn cố thi công, nguy cơ phải sửa chữa sau đó có thể lớn hơn phần tiến độ vừa tiết kiệm được.

13. Vội bả và sơn khi lớp tô chưa đủ khô

Đây là lỗi rất thường gặp khi công trình đang cần chạy tiến độ hoàn thiện.

Tường vừa tô xong nhưng bên trong vẫn còn lượng ẩm lớn. Nếu tiến hành bả và sơn quá sớm, hơi ẩm bên trong sẽ tìm đường thoát ra ngoài.

Khi đó có thể xuất hiện:

• Sơn phồng rộp.
• Bong lớp bả.
• Loang màu.
• Xuất hiện mốc.
• Muối trắng trên bề mặt.
• Sơn không đạt màu như mong muốn.

Mùa mưa khiến thời gian khô của tường có thể kéo dài hơn, vì vậy không nên áp dụng máy móc cùng một khoảng thời gian chờ cho mọi điều kiện thời tiết.

Trước khi bả hoặc sơn, cần kiểm tra tình trạng độ ẩm thực tế của tường theo yêu cầu của hệ vật liệu hoàn thiện được sử dụng.

14. Chỉ kiểm tra bề mặt mà không kiểm tra độ bộp

Một bức tường nhìn rất đẹp chưa chắc lớp vữa đã bám tốt.

Sau khi lớp tô đã ổn định, có thể kiểm tra những khu vực nghi ngờ bằng phương pháp phù hợp. Nếu xuất hiện âm thanh rỗng bất thường khi kiểm tra bề mặt, có khả năng lớp tô không liên kết tốt với nền phía sau.

Những khu vực này nếu không được phát hiện sớm có thể bong tróc khi:

• Khoan tường.
• Treo tủ.
• Lắp thiết bị.
• Bị rung động.
• Công trình sử dụng lâu ngày.

Nghiệm thu lớp tô vì vậy không nên chỉ dựa vào yếu tố thẩm mỹ.

15. Không kiểm tra độ phẳng, độ đứng và góc tường

Tô tường là một trong những công đoạn quyết định rất lớn đến chất lượng hoàn thiện sau này.

Nếu tường không phẳng:

• Lắp tủ sẽ xuất hiện khe hở.
• Nẹp chân tường khó đẹp.
• Đèn rọi có thể làm lộ sóng bề mặt.
• Nội thất áp tường không khít.

Nếu góc tường không vuông:

• Tủ bếp khó lắp.
• Đá mặt bàn khó xử lý.
• Gạch lát giao với tường có thể lệch.
• Các chi tiết nội thất phải chỉnh sửa nhiều.

Do đó trong quá trình tô cần kiểm soát:

độ đứng – độ phẳng – đường góc – cao độ – vị trí cửa – các chi tiết tiếp giáp.

Một sai số nhỏ ở phần thô có thể trở thành vấn đề lớn khi bước sang nội thất.

Tô tường mùa mưa có phải lúc nào cũng không nên?

Không.

Mùa mưa không đồng nghĩa với việc phải dừng hoàn toàn công tác tô trát.

Điều quan trọng là kiểm soát điều kiện thi công.

Nếu công trình có:

• Hệ thống che chắn tốt.
• Vật liệu được bảo quản đúng cách.
• Bề mặt tường được kiểm tra trước khi tô.
• Vữa được trộn đúng tỷ lệ.
• Quy trình thi công phù hợp.
• Thời gian bảo dưỡng hợp lý.
• Nghiệm thu từng khu vực.

thì công tác tô vẫn có thể triển khai hiệu quả.

Vấn đề không nằm ở việc “xây nhà mùa mưa có tốt hay không”, mà nằm ở việc nhà thầu có điều chỉnh biện pháp thi công theo điều kiện thời tiết hay không.

Checklist kiểm tra trước khi tô tường mùa mưa

Trước khi cho phép triển khai công tác tô, gia chủ hoặc đơn vị giám sát có thể kiểm tra một số nội dung quan trọng:

• Tường không bị nước mưa chảy trực tiếp trên bề mặt.

• Bề mặt được làm sạch trước khi tô.

• Các khe hở và vị trí cần xử lý đã được kiểm tra.

• Điện nước âm tường đã được nghiệm thu.

• Vị trí cột bê tông tiếp giáp tường gạch đã được xử lý phù hợp.

• Cát, xi măng được bảo quản tốt.

• Vữa được trộn đúng tỷ lệ.

• Không tô lớp quá dày một lần.

• Khu vực bên ngoài có biện pháp che mưa.

• Bậu cửa và các vị trí ngoài trời có hướng thoát nước phù hợp.

• Sau khi tô có kế hoạch bảo dưỡng.

• Kiểm tra độ đứng và độ phẳng của tường.

• Không bả hoặc sơn khi tường còn ẩm quá mức.

Những vị trí nên kiểm tra kỹ hơn khi tô tường mùa mưa

Không phải khu vực nào trong nhà cũng có mức độ rủi ro giống nhau.

Gia chủ nên chú ý đặc biệt đến:

Tường mặt tiền

Thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với mưa và nắng nên yêu cầu xử lý bề mặt và chống thấm tốt.

Tường bên hông nhà

Đặc biệt với những bức tường không có mái che hoặc nằm sát nhà bên cạnh, việc sửa chữa sau khi hoàn thiện thường rất khó.

Khu vực cửa sổ

Các góc cửa, mép khung và bậu cửa là những vị trí rất dễ xuất hiện đường thấm.

Nhà vệ sinh

Nơi thường xuyên tiếp xúc với nước nên cần phối hợp giữa lớp tô, hệ thống đường ống và giải pháp chống thấm.

Ban công và sân thượng

Không chỉ yêu cầu chống thấm mà còn phải kiểm soát cao độ và hướng thoát nước.

Chân tường tầng trệt

Đây là khu vực cần chú ý đến độ ẩm từ nền và nước bên ngoài.

Khi nào nên tạm dừng công tác tô?

Trong thi công thực tế, có những thời điểm cố làm tiếp chưa chắc đã giúp công trình nhanh hơn.

Nên cân nhắc tạm dừng công tác tô khi:

• Mưa lớn có khả năng tạt trực tiếp vào khu vực thi công.
• Bề mặt tường đang ngấm quá nhiều nước.
• Khu vực thi công đang bị đọng nước.
• Không có phương án che chắn phù hợp.
• Vật liệu bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi mưa.
• Điều kiện công trường không đảm bảo an toàn.

Dừng đúng thời điểm đôi khi giúp tránh phải đục bỏ và làm lại cả một mảng tường sau này.

Kết luận

Tô tường là công đoạn tưởng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến độ phẳng, khả năng chống thấm và chất lượng lớp sơn hoàn thiện của ngôi nhà.

Đặc biệt trong mùa mưa, chỉ cần một vài sai sót như tô khi tường quá ướt, không che chắn, dùng vữa quá nhiều nước, tô lớp quá dày hoặc sơn khi tường chưa đủ khô cũng có thể khiến công trình xuất hiện nứt, thấm và bong tróc sau khi đưa vào sử dụng.

Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm công trình hôm nay tô được bao nhiêu mét vuông, điều quan trọng hơn là phải kiểm soát từng lớp vật liệu và từng công đoạn trước khi chúng bị che khuất.

Một ngôi nhà bền đẹp không được quyết định ở lớp sơn cuối cùng, mà bắt đầu từ chính những công đoạn tưởng như rất nhỏ trong quá trình thi công.

Phước Thịnh D&B – Minh bạch từ đầu, an tâm về sau.