TỐI ƯU ÁNH SÁNG TỰ NHIÊN – BÍ QUYẾT “NÂNG HẠNG” KHÔNG GIAN SỐNG BẰNG CHI PHÍ THÔNG MINH

GIỚI THIỆU

Ánh sáng tự nhiên là “vật liệu vô hình” nhưng tác động cực mạnh đến cảm giác rộng – thoáng – sang của ngôi nhà. Khi được tính toán đúng, ánh sáng giúp không gian bừng sức sống, tôn vật liệu, giảm ẩm mốc và tiết kiệm đáng kể chi phí điện chiếu sáng ban ngày. Ngược lại, lấy sáng sai có thể gây chói, nóng, loá màn hình, bạc màu nội thất và tạo cảm giác bức bối.

Bài viết này tổng hợp các nguyên tắc và giải pháp thực chiến để tối ưu ánh sáng tự nhiên cho nhà phố, nhà ống, căn hộ và công trình cải tạo.

VÌ SAO CẦN TỐI ƯU ÁNH SÁNG TỰ NHIÊN?

1) Không gian “nở” ra rõ rệt

Ánh sáng đi sâu giúp giảm cảm giác chật, nhất là nhà ngang hẹp. Chỉ cần thay đổi vị trí cửa, vật liệu phản xạ và cách chia phòng, hiệu quả thị giác có thể tăng đáng kể.

2) Tiết kiệm điện, giảm vận hành

Thiết kế lấy sáng tốt giúp ban ngày ít phải bật đèn, đồng thời giảm phụ thuộc điều hoà nếu kết hợp thông gió tự nhiên đúng cách.

3) Tăng thẩm mỹ và chất lượng sống

Ánh sáng tự nhiên làm nổi bề mặt gỗ/đá/sơn, tạo chiều sâu, tạo “điểm rơi” bóng đổ đẹp cho không gian. Đồng thời, nhà sáng – khô – thoáng thường ít ẩm mốc và dễ vệ sinh hơn.

NGUYÊN TẮC VÀNG KHI THIẾT KẾ LẤY SÁNG

1) Lấy sáng phải đi kèm “chống nóng – chống chói”

Sai lầm phổ biến là mở kính lớn để sáng nhưng lại nóng và chói. Tối ưu đúng là:

• Sáng đủ – ánh sáng mềm

• Nhiệt giảm – chói giảm

• Riêng tư đảm bảo

2) Ưu tiên ánh sáng tán xạ, hạn chế ánh nắng trực tiếp

Ánh sáng tán xạ tạo cảm giác dễ chịu, ít loá. Để làm được điều này, cần các lớp lọc như: rèm, lam, ban công, mái đua, sân trong, giếng trời có tán che.

3) Tạo “đường đi ánh sáng”

Ánh sáng muốn đi sâu thì cần lộ trình rõ: cửa chính → không gian chung → cầu thang/giếng trời → hành lang → phòng phía sau. Tránh ngăn đặc quá nhiều khiến nhà tối ở giữa.

10 GIẢI PHÁP TỐI ƯU ÁNH SÁNG TỰ NHIÊN HIỆU QUẢ NHẤT

1) Mở đúng vị trí cửa sổ thay vì mở thật nhiều

• Cửa sổ đặt đúng cao độ và đúng hướng sẽ hiệu quả hơn việc “mở tràn lan”.

• Gợi ý: cửa sổ cao (clerestory) đưa sáng sâu mà vẫn giữ riêng tư.

2) Tận dụng giếng trời cho nhà phố/nhà ống

Giếng trời là “trái tim ánh sáng” của nhà phố:

• Đặt tại khu thang, giữa nhà hoặc cuối nhà tuỳ mặt bằng.

• Nên có cơ chế thoát nhiệt (cửa chớp/cửa mở mái) và lọc sáng (kính mờ, lam, mái poly lấy sáng chất lượng).

3) Dùng gạch kính hoặc kính mờ cho khu thiếu sáng

• Gạch kính phù hợp vách cầu thang, WC, hành lang.

• Kính mờ giúp có sáng nhưng không lộ tầm nhìn, phù hợp nhà sát vách, khu dân cư dày.

4) Thiết kế khoảng đệm: ban công, logia, sân trong

Khoảng đệm giúp ánh sáng dịu lại trước khi vào nhà, đồng thời giảm nóng. Nhà có logia/ban công thường “sáng đẹp” hơn nhà mở kính sát mặt ngoài.

5) Ứng dụng lam chắn nắng và mái đua

• Lam đứng/lam ngang điều tiết nắng theo hướng.

• Mái đua giúp giảm bức xạ lên kính, hạn chế chói cho phòng khách và phòng ngủ.

6) Chọn kính phù hợp: ưu tiên kính giảm nhiệt (Low-E) khi cần

Nếu mặt tiền nhận nắng mạnh, nên cân nhắc kính có khả năng giảm nhiệt để vẫn sáng nhưng ít nóng. Đi kèm là giải pháp rèm và lam để ánh sáng “êm”.

7) Sơn tường – trần – sàn theo nguyên tắc phản xạ ánh sáng

• Trần sáng (trắng/kem) phản xạ tốt nhất.

• Tường màu trung tính sáng giúp nhà “bật” sáng.

• Sàn quá tối có thể “nuốt sáng”, nên cân đối bằng thảm sáng hoặc mảng tường phản xạ.

8) Dùng gương và bề mặt phản chiếu đúng cách

Gương đặt đối diện hoặc lệch hướng cửa sổ sẽ “nhân đôi” ánh sáng.
Lưu ý: tránh đặt gương phản chiếu trực tiếp nắng gắt gây loá và nóng cục bộ.

9) Bố trí nội thất theo ánh sáng: không chắn đường sáng

• Tránh tủ cao chắn ngay cửa sổ.

• Dùng kệ thấp, vách thoáng, nan gỗ, kính để ánh sáng xuyên qua.

• Không gian liên thông giúp sáng lan đều hơn.

10) Kết hợp thông gió tự nhiên để nhà sáng mà vẫn mát

Ánh sáng tốt nhưng không thông gió thì vẫn nóng. Hãy tạo đối lưu: cửa trước – cửa sau, ô thoáng, cửa sổ đối diện, giếng trời có cửa xả nóng.

GỢI Ý TỐI ƯU ÁNH SÁNG THEO TỪNG KHU VỰC

PHÒNG KHÁCH

• Ưu tiên cửa sổ lớn có rèm 2 lớp + khoảng đệm (hiên/ban công).

• Tường sau sofa nên sáng hơn 1–2 tông để tăng phản xạ.

BẾP – ĂN

• Lấy sáng tán xạ: cửa sổ cao, ô thoáng, giếng trời gần bếp.

• Tránh nắng chiếu trực tiếp vào mặt bàn đá gây chói.

CẦU THANG – HÀNH LANG

• Giếng trời + gạch kính là bộ đôi hiệu quả.

• Tay vịn, lan can kính/thoáng giúp ánh sáng lan sâu.

PHÒNG NGỦ

• Ưu tiên ánh sáng dịu, tránh nắng gắt vào giường.

• Rèm 2 lớp (voan + cản sáng) giúp linh hoạt.

WC

• Kính mờ, gạch kính, ô thoáng cao giúp sáng – khô – sạch, giảm mùi.

NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP KHI LẤY SÁNG (VÀ CÁCH KHẮC PHỤC)

1. Kính quá lớn, không che nắng → thêm lam, rèm, mái đua, phim cách nhiệt (nếu phù hợp).

2. Nhà sáng mặt tiền nhưng tối giữa nhà → bổ sung giếng trời/ô lấy sáng cầu thang/sân trong.

3. Chói màn hình TV/máy tính → đổi hướng bố trí, dùng rèm voan, ánh sáng tán xạ.

4. Dùng quá nhiều tường đặc → chuyển sang vách thoáng/nan/kính mờ.

5. Chọn màu nội thất quá tối → cân lại trần/tường sáng, thêm gương, tăng bề mặt phản xạ.

CHECKLIST 12 ĐIỂM TỰ KIỂM TRA NHÀ CÓ “SÁNG ĐÚNG” CHƯA?

• Ban ngày phòng khách hạn chế phải bật đèn

• Khu giữa nhà không bị tối “lụm”

• Không có điểm chói gắt kéo dài (đặc biệt 10h–15h)

• Có lớp lọc sáng: rèm/lam/hiên

• Có đối lưu gió hoặc cửa xả nóng

• Cửa sổ không bị nội thất chắn mất 1/2 diện tích sáng

• Trần/tường dùng tông phản xạ tốt

• Cầu thang có ánh sáng tự nhiên hoặc giếng trời

• WC có ô lấy sáng/thoáng

• Bếp không bị nắng chiếu trực tiếp gây chói

• Phòng ngủ có rèm 2 lớp, ánh sáng dịu

• Vật liệu kính phù hợp với hướng nắng

KẾT LUẬN

Tối ưu ánh sáng tự nhiên không chỉ là “mở thêm cửa”, mà là bài toán tổng hợp giữa hướng nắng – lớp lọc sáng – vật liệu – bố cục – thông gió. Khi làm đúng, ngôi nhà sẽ sáng đẹp, mát hơn, ít ẩm mốc và tiết kiệm vận hành dài hạn.

Nếu quý khách hàng cần kiểm tra mặt bằng thực tế để đề xuất phương án lấy sáng – chống nóng – tối ưu công năng, chúng tôi có thể hỗ trợ khảo sát và đưa giải pháp phù hợp theo từng loại nhà (nhà phố, nhà ống, căn hộ, cải tạo).

CAM KẾT CHẤT LƯỢNG

Cam kết cung cấp sản phẩm chính hãng, giá cạnh tranh cùng chính sách bảo hành tốt nhất. Đặt ngay để nâng tầm không gian phòng tắm của bạn!